Καλό ταξίδι Καλέ μου Ανθρωπε
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΣΠΑΝΟΥ
Όλα στη ζωή έχουν ένα τέλος. Ακόμα και αυτή η ίδια η ζωή…
Μου τηλεφώνησε η γυναίκα μου γύρω στις 10:30 το πρωΐ της Τρίτης. Με πέτυχε στο ΜΕΤΡΟ στον σταθμό του Αγίου Αντωνίου. Είχα βγάλει βόλτα τον μεγάλο μου γιο.
«Πέθανε ο Βέγγος» μου είπε ξερά -έτσι λέγονται αυτά. Αμέσως τα μάτια νότισαν, κι ας ήξερα εδώ και μέρες ότι δεν πάει καλά ο Θανάσης μου. Ο Θανάσης μας. Πάλευε από τον Δεκέμβριο να την σκαπουλάρει αλλά δεν…
Μπήκα στον συρμό για Σεπόλια. Τον σκεφτόμουν συνέχεια. Στο μυαλό μου ερχόντουσαν σκηνές από τις ταινίες του. Κοίταζα και τον Αργύρη μου. «Θα μεγαλώσει, θα βλέπει τον "καραφλό πράκτορα", θα γελάει με τα καμώματά του και το "άναρχο" σενάριο, αλλά δεν θα τον γνωρίσει ποτέ από κοντά, όπως είχα εγώ την τύχη», σκέφτηκα…
Αμέσως το μυαλό γύρισε 21 χρόνια πίσω…
Σεπτέμβριος του 1990 σε φροντιστήριο της Πλατείας Κάνιγγος. Στον ίδιο όροφο του κτιρίου, όπου στεγαζόταν τότε το -must των υποψηφίων φοιτητών της εποχής- «Μεθοδικό», ένας μικρός διάδρομος οδηγούσε σε μια μονίμως μισόκλειστη πόρτα. Η ταμπέλα στην είσοδό της έγραφε την επωνυμία της εταιρείας κινηματογραφικών παραγωγών. Λίγες μέρες αργότερα έμαθα ότι ανήκε στον Θανάση μας, αλλά και ότι δεν πήγαινε -από χρόνια μάλιστα- πολύ καλά.
Δεν με πολυένοιαζε βέβαια. Εγώ καιγόμουν να δω από κοντά τον Θανάση μου, τον Καλό μου Άνθρωπο που «ήξερε από βέσπα». Στα διαλλείματα των μαθημάτων, στηνόμουν πολλές φορές κοντά στον διαδρομίσκο μπας και τον πετύχω.
Πέρασαν λίγες μέρες και το κατάφερα. Η χαρά που ένιωσα τότε, δεν μπορεί να… πληκτρολογηθεί σήμερα. Λες και είχα μάθει μονομιάς τον διανυσματικό λογισμό (Αναλυτική Γεωμετρία 1ης Δέσμης) που μας δίδασκε ο αξιολογότατος καθηγητής Φραγκουλόπουλος.
«Κύριε Θανάση, κύριε Θανάση» φώναξα…
«Θανάσης. Σκέτο Θανάσης καλό μου παιδί» μου αποκρίθηκε στον ίδιο -περίπου- τόνο που στις παλιές ασπρόμαυρες ταινίες του, ρωτούσε τον οδηγό του αυτοκινήτου που έτρεχαν μαζί στην Εθνική Οδό, αν ξέρει από βέσπα…
Λίγα καλοσυνάτα λόγια και μερικές πατρικές συμβουλές που δεν τις θυμάμαι πια, και ο Θανάσης μου εξαφανίστηκε, πάντα ταπεινός, πάντα σεμνός και πάντα μεγάλος σε όλα του…
Ηταν το… αποκούμπι μας ο Θανάσης, το φιλαράκι μας!
Επεφτε χυλόπιτα από τις γκομενίτσες στο σχολείο; Ο "δόκτωρ Ζιβέγγος" να 'ναι καλά…
Εβαζε εννιάρι ο Μαθηματικός στο σχολείο; Κατευθείαν στη Ραδιοτηλεόραση της γιαγιάς... Να δούμε στο πρόγραμμα αν έχει Θανάση το βράδυ, να γελάσουμε, να ξεχαστούμε και να ξαναπέσουμε με τα μούτρα στο διάβασμα μπας και το εννιάρι γίνει δεκάρι, εντεκάρι… εικοσάρι.
«Δεν υπήρχε μια για τσιγάρα, καφέ, βιβλία, ρούχα και δίσκους;». Φρόντιζε ο Θανάσης μου, ο Θανάσης μας να το ξεχνάμε…
«Ελα, έλα… Εχει Βέγγο στην τηλεόραση φώναζε ο πατέρας μου». Αράζαμε στον καναπέ και γελάγαμε με την ψυχή μας. Μικρές οικογενειακές στιγμές…
Κι ο πατέρας μου τον αγαπούσε, κι ας μην τον είχε γνωρίσει ποτέ του… Τον αγαπούσε πολύ.
Καλέ μου Ανθρωπε κάνε μου μια χάρη. Δώστου χαιρετίσματα Θανάση μου, τώρα που θα συναντηθείτε εκεί ψηλά. Θα 'ρθει να σε βρει, είμαι σίγουρος. Μια γειτονιά είναι άλλωστε ο Παράδεισος, δεν είναι Αθήνα. Πιείτε κι ένα ποτήρι κρασί, στην υγειά των... κορόιδων που αφήσατε πίσω σας...
Οι «ψαγμένοι» της εποχής -συμμαθητές και όχι μόνο-, που… μεγάλωναν με… Εκο, Κούντερα, Κισλόφσκι και άλλους ποιοτικούς, έλεγαν διάφορα για τον Θανάση μας.
Δεν ξέρω. Δεν μπορώ να τον κρίνω. Εκείνο που διαπίστωσα με τα ίδια μου τα μάτια, είναι ότι πίσω από αυτή την αστείρευτη πηγή γέλιου, κρυβόταν μια μελαγχολία.
Θανάσης Βέγγος δεν θα υπάρξει άλλος…
Τρέφω απεριόριστο σεβασμό για τον Λογοθετίδη, τον Αυλωνίτη, τον Φωτόπουλο, τον Σταυρίδη, τον Γκιωνάκη, τον Ηλιόπουλο, τον Χατζηχρήστο, τον Κωνσταντάρα και τόσους άλλους. Υπήρξαν κολοσσοί της Τέχνης σε μια εποχή που οι συνθήκες δεν ευνοούσαν ιδιαίτερα την «παραγωγή» της. Πιθανότατα δε, όλοι αυτοί να έκαναν ποιοτικότερες δουλειές από τον Βέγγο.
Ομως όποιος δεν έχει δει τον Θανάση Βέγγο στον «Δράκο», ή στην "Μαγική Πόλη" καλό είναι να τρέξει να προμηθευτεί τις συγκεκριμένες ταινίες. Εχω την αίσθηση ότι αν ο Βέγγος διάλεγε αλλιώτικο δρόμο από αυτόν που πήρε, θα έμενε στην ιστορία ως ένας από τους κορυφαίους δραματικούς ηθοποιούς των καιρών μας. Με τις πενιχρές μου γνώσεις τα γράφω αυτά…
Θυμάμαι ακόμα τα πλάνα με τα δακρυσμένα μάτια του, σε κάποια από τις πάμπολλες τελετές προς τιμήν του τα τελευταία δύο-τρία χρόνια. Είχα συναισθανθεί ότι πλησιάζει το τέλος, αλλά δεν ήθελα να το σκέφτομαι. «Οσο πάει» έλεγα από μέσα μου…
Μεταξύ μας, δεν περίμενα ότι ο άνθρωπος που μου χάρισε τόσες και τόσες στιγμές γέλιου, μικρές αποδράσεις από την πνιγηρή πραγματικότητα, θα με βύθιζε τόσο πολύ στη θλίψη και μάλιστα σε τέτοιους δύσκολους καιρούς.
Ωσπου ήρθε το τέλος, όπως θα έρθει για όλους μας...
Δεν πήγα στο τελευταίο αντίο. Δεν το έκρινα απαραίτητο. Ηταν εκεί τόσοι "μαϊντανοί", που ένας ακόμα ήταν περιττός. Θα αρκεστώ σε κάποιες ταινίες του που έχω στη βιβλιοθήκη μου. Θα βρω κι άλλες. Ας είναι καλά το Διαδίκτυο.
Πολύ περισσότερο όμως, θα μείνει για πάντα κομμάτι της καρδιάς μου…
Αντίο Θανάση μου και μην ξεχάσεις τα χαιρετίσματα στον πατέρα μου!
